بررسی اثر درجه تقارب تراش دندان و ضخامت کوپینگ بر مقاومت به شکست روکش‏های تمام سرامیک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه پروتزهای دندانی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان

2 استادیار گروه پروتزهای دندانی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز

چکیده

مقدمه: استحکام شکست پایین سرامیک‏ها از مهمترین معایب رستوریشن‏های تمام سرامیک است.هدف از مطالعه حاضر ارزیابی اثر دو فاکتور درجه تقارب و تغییر ضخامت کوپینگ ناشی از آن بر استحکام شکست روکش‏های تمام سرامیک بود.
مواد و روش ها: در این مطالعه آزمایشگاهی، 30 کور برنجی به شکل کرون‏هایی به ارتفاع mm5/5 و عرض قاعده mm4/6 و ضخامت مارجین mm2/1 در دو گروه، 10 کور با شولدر 90 درجه و تقارب 6 درجه و 20 کور با شولدر90 درجه و تقارب 12 درجه تهیه شد. با کمک ایندکس‏های مخصوص، 20 کور آکریلی  mm6/0 بر روی دای‏ها به شرح زیر ساخته شد،  10 کور به ضخامت mm6/0 با تیپر˚ 6،  10 کور به   ضخامت mm6/0 با تیپر ˚12. با استفاده از ایندکس با تیپر ˚6 و دای‏های باقیمانده با تیپر ˚12، 10 کور آکریلی به ضخامت معادل mm6/0 به علاوه ضخامت ناشی از تفاوت زاویه تراش از 6 درجه به 12 درجه ساخته شد. کورها با پرسلن کور IPS e.max ریخته شدند و با استفاده از ایندکس دیگری به شکل سیلندرهایی با دیواره موازی ونیر شدند. کرون‏ها با سمان رزینی دوگانه سخت شونده Panavia F2 روی دای‏های برنجی سمان شدند.نمونه‏ها قبل از بارگذاری به مدت 24 ساعت در آب 37 درجه قرار گرفته و سپس در Universal Testing Machine با گوی به قطر mm4 ابتداتحت نیروی اولیه N20 و سپس نیروی فشاری تا حد شکست قرار گرفتند. میزان نیرو در زمان شکست بر حسب نیوتن ثبت شد. داده‏ها با استفاده از آنالیز واریانس یک طرفه بررسی گردید.
یافته‏ها: میانگین نیروی شکست در تقارب 6 درجه با ضخامت mm6/0، 40/1951نیوتن و در تقارب 12 درجه با ضخامت mm6/0، 46/2798 نیوتن بود. از طرفی میانگین نیروی شکست در ضخامت کوپینگ mm6/0، به علاوه ضخامت ناشی از تفاوت زاویه تراش از 6 درجه به 12 درجه با تقارب 12 درجه، 05/3151 نیوتنبود. نتایج نشان داد که تفاوت آماری بین استحکام شکست در دو ضخامت کوپینگ وجود ندارد ولی بین دو درجه تقارب تفاوت قابل توجهی وجود داشت و استحکام در تقارب 12 درجه به طور قابل توجه بیشتر از 6 درجه بود (05/0P<).
نتیجه گیری:ضخامت کوپینگ بر روی استحکام شکست کرون تمام سرامیک تاثیری نداشت اما با افزایش درجه تقارب استحکام شکست به طور قابل توجهی افزایش یافت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation the Effect of Change in Convergence Angle of Tooth Preparation and Copping Thickness on Fracture Resistance of All Ceramic Crowns

نویسندگان [English]

  • Bijan Heidari 1
  • Zahra HashemiArdakani 2
1 Assistant Professor, Dept of Prosthodontics, School of Dentistry, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran
2 Assistant Professor, Dept of Prosthodontics, School of Dentistry, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran
چکیده [English]

Introduction: Low fracture resistance is one of the most important disadvantages of all-ceramic restorations. The aim of the present study was to assess the effect of convergence angle and change in copping thickness related to it on fracture resistance of all ceramic crowns.
Materials & Methods: This study was an experimentalstudy in which30 brass dies were fabricated as crowns with a height of 5.5mm, base diameter of 6.2mm and marginal thickness of 1.2mm in the following design:(10 shoulder 90˚ → Convergence 6˚), (20 shoulder 90˚ → Convergence 12˚). With a special index, 0.6mm thickness acrylic cores were made on 20 dies (10 with 6˚ convergence, 10 with 12˚ convergences). With the 6˚ index and 12˚ dies, 10 cores were made with the thickness of 0.6mm+difference in thickness of 6˚ and 12˚ convergence angle. Cores were casted with IPS e.max porcelain of core and veneered with another index with parallel cylindrical wall and then cemented with Panavia F2 on the brass dies. After storage in distilled water of 37˚c for 24 hours, the specimens were placed in compressive test ring within an Instron universal testing machine and loaded in the center of occlusal surface with a 4mm diameter stainless steel ball. An axial preload of 20N was applied followed by a compressive load until fracture occurred. The data were analyzed with one way analysis of variance (ANOVA).
Results: Average fracture load in 6˚ convergence angle and 0.6mm core thickness was 1951.40N, in 12˚ convergence angle and 0.6mm core thickness, it was 2798.46N and in 12˚ convergence angle and 0.6mm+additional core thickness because of increase in convergence angle, it was 3151.05N. The results revealed no significant difference in the fracture load between two core thickness but fracture load of 12˚ convergence angle was significantly greater than 6˚ (P<0.001).
Conclusion: Copping thickness didn’t affect the fracture load of all ceramic crowns but increase in convergence angle increased the fracture load significantly.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key words: Taper
  • all ceramic restoration
  • copping

مقدمه

رستوریشن‏های همرنگ دندان به دلیل زیبایی از دیرباز مورد توجه بسیار بوده‏اند. از مهمترین مزایای سرامیک‏ها، زیبایی فوق‏العاده آنها و قابلیت بازسازی رنگ، بافت و ترانسلوسنسی دندان است؛ با این وجود ضعف ذاتی این مواد در برابر نیروهای کششی و برشی همچنان از مهمترین معایب این رستوریشن‏ها و عامل محدودکننده در کاربرد آنهاست.(1) اولین رستوریشن‏های تمام سرامیک Porcelain Jacket Crown‏ها بودند که به علت استحکام پایین تنها در تک‏کرون‏ها کاربرد داشتند.(2) در مسیر پیشرفت سرامیک‏ها تلاش بر افزایش استحکام پرسلن بوده است. کاربرد زیرساخت فلزی یکی از راه‏هایی است که جهت افزایش استحکام آنها به کار رفته است. فریم فلزی با اکسید‏های باندشونده با پرسلن منجر به افزایش قابل توجه استحکام رستوریشن‏های متال سرامیک شده و در 40 سال اخیر به عنوان استاندارد طلایی جهت درمان پروتزهای پارسیل ثابت محسوب شده است(4و3) با این حال به علت ممانعت از عبور نور، از زیبایی آنها کاسته شده است و تطابق رنگ آنها با دندان‏های طبیعی مشکل گردیده است و به همین دلیل دوباره تمایل به جایگزینی رستوریشن‏های متال سرامیک با تمام سرامیک به وجود آمده و تلاش شده است تا عوامل موثر بر شکست آنها شناخته شده و برطرف گردد.(4) فاکتورهای مختلفی بر استحکام نهایی رستوریشن تمام سرامیکی اثر دارد از جمله: استحکام ذاتی ماده، سایز و نحوه توزیع ترک‏های سطحی، استرس باقیمانده در سرامیک ناشی از مراحل تهیه، نیروهای وارده بر رستوریشن و طرح تراش.(6و5)

بعضی از عوامل از جمله استحکام ذاتی ماده در اختیار عمل‏کننده نیست ولی عواملی چون طرح تراش (میزان تیپر دیواره آگزیال، میزان تراش دیواره آگزیال و اکلوزال و طرح تراش مارجین) و نیز طرح کوپینگ (ضخامت اکلوزال، ضخامت اگزیال، دربرگیری یا عدم پوشش مارجین، ضخامت مارجین) تحت کنترل دندانپزشک است. اگرچه دو فاکتور طرح تراش و طرح کوپینگ در اختیار دندانپزشک است اما در شرایط کلینیکی کنترل دقیق شرایط  تراش  مشکل بوده و  تیپرهای  مختلفی از  تراش

دندان‏ها توسط افراد مختلف به دست می‏آید.(8و7)

تیپر دیواره آگزیال اثر مستقیم روی طرح کوپینگ دارد. تغییر درجه تیپر یا با افزایش ضخامت کور یا با افزایش ضخامت ونیر قابل جبران است. در سرامیک‏های با اپسیته بالا، افزایش ضخامت کور می‏تواند منجر به افزایش اپسیته رستوریشن شود(2) ازطرفی این سوال وجود دارد که تغییر در ضخامت کور یا ونیر بر روی استحکام مجموعه اثر مثبت دارد یا خیر. مطالعات متعددی اثر طرح تراش و ضخامت‏های مختلف کوپینگ و ونیر و نیز اثر درجه تقارب را بر استحکام شکست روکش‏های تمام سرامیک بررسی کرده‏اند.

 Sobrinhoو همکارش، اثر تغییر در درجه تقارب تراش و نوع سمان را بر روی استحکام شکست کرون‏های تمام سرامیک Inceram با دو درجه تقارب ˚8 و ˚16 بر روی دای‏های برنجی ارزیابی کردند. در این مطالعه ضخامت کور با توجه به تغییر درجه تیپر تراش تغییر نکرد و با توجه به ثابت بودن ابعاد نهایی کرون تغییر درجه تیپر تماماً با افزایش ضخامت ونیر جبران شد. اگرچه استحکام شکست در تقارب 18 درجه بیشتر از 8 درجه بود ولی این تفاوت از نظر آماری قابل توجه نبود.(7) در مطالعه دیگری اثر تغییر درجه تقارب و تغییر ضخامت ونیر بر استحکام شکست سرامیک Procera بی‏تاثیر دانسته شد.(8)

 Raffertyو همکارانش، در یک مطالعه بر روی کرون‏های تمام سرامیکی از جنس آلومینا و زیرکونیا اثر دو ضخامت مختلف کور mm5/0 و mm1 را بر روی Principle stressMaximum ایجاد شده بررسی کردند. در این مطالعه تغییر ضخامت کور بی‏تأثیر شناخته شد.(9)

 Wakabayashi و همکارش مقاومت به شکست را در دیسک‏های از جنس کور آلومینا و ونیر پرسلن با ضخامت‏های مختلف کور و ونیر ارزیابی کردند. ایشان به این نتیجه رسیدند که نسبت ضخامت کور به ضخامت ونیر (tc/tv) و مدولوس الاستیستی ماده ساپورت‏کننده پرسلن عامل مؤثر در مقاومت شکست سرامیک Procera است. با افزایش نسبت ضخامت کور به ضخامت ونیر از 5/0 به 1 تا 3/1 به 2 و افزایش مدولوس الاسیستی ماده ساپورت کننده از 1/5 تا Gpa266 مقاومت به شکست بیشتر و محل شروع ترک به سمت کور تغییر می‏یابد.(6)

تغییر در ساختار سرامیک‏ها بسیار سریع و به روز اتفاق می‏افتد و تمام تلاش‏ها در جهت افزایش استحکام سرامیک و در عین حال حفظ زیبایی آن است. در کل سرامیکی که از تمامی جهات چه استحکام و چه زیبایی و چه از لحاظ مسائل و مشکلات تکنیکی و ساخت مورد قبول باشد یا طرح تراشی که مورد توافق همگانی برای همه انواع سرامیک‏ها باشد وجود ندارد. لذا تحقیقات در مورد استحکام و زیبایی و طرح‏های تراش مناسب سرامیک‏ها همچنان ادامه دارد. یکی از سرامیک هایی که در سال‏های اخیر وارد بازار شده e.max press است که با وجود کاربرد فراوان تحقیقات چندانی درباره استحکام و خواص آن صورت نگرفته است.(11و10) این مطالعه اثر طرح تراش از جمله تغییر درجه تقارب و طرح کوپینگ از جمله ضخامت کوپینگ بر استحکام شکست این پرسلن را مورد بررسی قرار داد.

مواد و روش ها

این مطالعه به صورت آزمایشگاهی انجام گرفت. 30 کور برنجی به شکل کرون‏هایی به ارتفاع mm5/5 و عرض قاعده mm4/6 و ضخامت مارجین mm2/1، توسط دستگاه تراش بر روی استوانه‏های برنجی در دو طرح زیر تهیه شد:

10کور با مارجین شولدر 90 درجه و تقارب 6 درجه

20کور با مارجین شولدر 90 درجه و تقارب 12 درجه

دای‏ها در مقطع افقی، گرد بوده و سطح اکلوزال برای ساده‏تر شدن مراحل کار مسطح تراشیده شد. سعی بر این بود که دای‏ها به فرم و سایز یک پره مولر ماگزیلا به دست آید.

توسط دستگاه تراش، دو ایندکس دو تکه منطبق بر دای‏های مورد نظر جهت ساخت کوپینگ هایی با ضخامت یکسان ساخته شد؛ به گونه‏ای که بین دای ˚6 و˚12 و ایندکس‏های مربوطه فضایی mm6/0 ایجاد شود. (تصویر 2 و 1)

بر روی دای‏‏ها و سطح داخلی ایندکس ‏ها لوبریکنت زده شد (Dentaurum, Inspringen, Germany). با استفاده ازایندکس ˚6 بر روی 10 دای ˚6 و ایندکس ˚12 بر روی 10 دای ˚12، کورهایی از جنس آکریل
(GC AMERICA INC Alsip, IL, 60803, U.S.A) به ضخامت mm 6/0 ساخته شد. کور‏ها از روی دای برداشته شد و از جهت وجود حباب و نقایص بررسی شد. حباب و نقایص موجود با اضافه کردن موم اینلی (American Dent-All, inc. Sanfernano) تصحیح شد. ضخامت کورها در 4 نقطه مجزای اکلوزال اندازه‏گیری شد. ضخامت کورها mm03/0±6/0 بود.

در مرحله بعد برروی 10 دای باقیمانده با تیپر ˚12 و ایندکس با تیپر ˚6 کورهایی آکریلی با ضخامت بیشتر ساخته شد. ضخامت این کورها معادل mm6/0 به علاوه ضخامت ناشی از تفاوت زاویه تراش از 6 درجه به 12 درجه بود. ضخامت کورها در 4 نقطه مجزای اکلوزال اندازه گیری شد. ضخامت کورها mm04/0±4/1 بود.

کورهای حاصل بر طبق دستورالعمل کارخانه سازنده سرامیک IPS e.max (Ivoclar Vivadent AG, Liechtenstein, Germany) اسپروگذاری و Ivoclar Vivadent AG, Schaan, Liechtenstein)) اینوست و در کوره حذف شد و با Ingot‏های سرامیکی MO یا Medium Opacity که جهت دندان‏های تغییر رنگ یافته می باشد و نیاز به ونیر دارد، ریخته شدند.

کورهای سرامیکی حاصل با اسید مخصوص به مدت 10 دقیقه اسیدشویی شدند تا اضافات Investment حذف شود.

توسط پرسلن ونیر مخصوص e.max که از جنس فلوراپاتیت است و با کمک ایندکس سومی که توسط دستگاه تراش ساخته‏ شده بود، کرون‏های نهایی به فرم استوانه‏ای به قطر mm4/6 و ارتفاع mm7 فرم داده شد (تصویر 3 و 4).

 

 

تصویر 1 : دای‏های برنجی

 

 

تصویر 2 : ایندکس‏های کنترل ضخامت ونیر

 

 

تصویر 3 : ایندکس تعیین کننده ضخامت ونیر

 

تصویر 4 : کرون نهایی

 

بعد از تکمیل کرون‏ها، سطح داخلی آنها توسط اسید HF4% به مدت 30 ثانیه اچ (BISCO, INC, Shaumberg, IL, USA) شده و سایلن (KERR (Corporation,USA زده شد. سطح دای‏ها بعد از تمیز شدن پرایمر (Kuraray Co Ltd Dosseldorf, Germany) زده شد و بعد از 20 ثانیه با هوا خشک شد. کرون‏ها با سمان Panavia
(Co Ltd Kuraray) دوگانه سخت‏شونده سمان شده با فشار انگشت نگه داشته شد تا اضافات سمان حذف گردد بر روی مارجین (Co LtdKurarayOxyguard) زده شد. سپس از 4 جهت هر کدام به مدت 60 ثانیه نور داده شد.

نمونه‏ها قبل از بارگذاری به مدت 24 ساعت در آب 37 درجه قرار گرفتند و سپس در Universal Testing Machine (Instron, high Wycombe, UK) تحت نیروی فشاری قرار گرفتند. دستگاه شامل یک گوی استیل به قطر mm4 بود که نیرو را به صورت اگزیالی بر مرکز سطح اکلوزال اعمال می‏کرد. ابتدا یک نیروی اولیه 20 نیوتنی به صورت اگزیال وارد شد و به دنبال آن نیروی فشاری تا زمان شکست نمونه اعمال شد. میزان نیرو در زمان شکست هر یک از نمونه‏ها بر حسب نیوتن ثبت شد.

داده‏ها وارد نرم‏افزار Excel شده و با استفاده از نرم‏افزار آماری SPSS ویرایش 13 از طریق آنالیز واریانس یک طرفه (ANOVA) بررسی شد. سطح معنی‏داری آزمون‏ها برابر 05/0P= در نظر گرفته شد.

یافته ها

میانگین نیروی شکست در گروه‏های مختلف در جداول 1 آورده شده است. آنالیز واریانس یک طرفه تفاوت معنی داری بین گروه ها نشان داد (001/0P<).

با استفاده از آزمون مقایسه چندگانه Tukey گروه ها مقایسه شدند (جدول 2). میانگین نیروی شکست در ضخامت کوپینگ 6/0 به علاوه ضخامت ناشی از تفاوت زاویه تراش از 6 درجه به 12 درجه بیشتر از mm6/0 بود ولی تفاوت آماری قابل توجهی بین این دو ضخامت وجود نداشت (05/0P>). ولی استحکام شکست در دو درجه تقارب تفاوت قابل توجهی داشت و میانگین نیروی شکست در تقارب 12 درجه به طور قابل توجه بیشتر از 6 درجه بود (05/0P<).

 

جدول 1 : میانگین نیروی شکست در سه گروه تحت مطالعه

گروه

تعداد

میانگین

انحراف معیار

1

10

4060/1951

54497/565

2

10

4590/2798

73313/529

3

10

0570/3151

99081/634

1) درجه تقارب 6 و ضخامت کور mm6/0

2) درجه تقارب 12 و ضخامت کور mm6/0

3) درجه تقارب 12 و ضخامت کور mm4/1

 

 

جدول 2 : آزمون مقایسه چندگانه Tukey

گروه

میانگین اختلاف

خطای استاندارد

P-value

1 و 2

05300/847

67246/258

008/0

1 و 3

65100/1199

67246/258

000/0

2 و 3

59800/352

67246/258

374/0

1) درجه تقارب 6 و ضخامت کور mm6/0

2) درجه تقارب 12 و ضخامت کور mm6/0

3) درجه تقارب 12 و ضخامت کور mm4/1

بحث

در این مطالعه اثر دو فاکتور متغیر درجه تقارب و تغییر ضخامت کور و ونیر ناشی از تغییر درجه تقارب، بر روی استحکام شکست کرون‏های تمام سرامیک ساخته شده از سرامیک e.max بررسی شد؛ که مثل IPS II قابل کاربرد در کرون قدامی و خلفی و بریج سه واحدی قدامی و سه واحدی خلفی تا دندان پره مولر دوم است.(12)

 نتایج نشان داد که از بین دو فاکتور مذکور تنها تغییر درجه تقارب منجر به افزایش استحکام می‏شود.

در مقایسه این تحقیق با سایر پژوهش‏ها به لحاظ شکل و جنس دای، درجه تقارب، نوع سرامیک، ضخامت کوپینگ و نیز نیروهای وارده نکات زیر قابل بررسی است. جنس و طرح کلی دای‏ها در این مطالعه مشابه با مطالعات قبلی بود. سطح مقطع گرد و سطح اکلوزال مسطح به منظور تسهیل ساخت نمونه و اعمال نیرو به آنها در نظر گرفته شد. بازسازی شکل اکلوزال به شکل واقعی مراحل کار و به ویژه اعمال نیرو را بسیار مشکل می‏کند. مطالعات مشابه نیز برای تسهیل کار از سطح مقطع گرد استفاده کرده اند.(9-7)

جنس دای‏ها از برنج بود، اگرچه مدولوس الاستیسیتی برنج مشابه دندان نیست ولی ساختار هموژن آن ساپورت مناسبی جهت سرامیک است. احتمالاً اگر کرون‏ها بر روی دای‏هایی با مدولوس الاستیسیتی کمتر قرار بگیرند استحکام شکست آنها کمتر خواهد بود، ولی چون شرایط برای تمام نمونه‏ها یکسان بود جنس دای به عنوان یک عامل مداخله گر در نظر گرفته نمی‏شود.(13و1)

نیروی به کار رفته در این مطالعه مانند بعضی مطالعات مشابه(9-7) از نوع نیروی فشاری استاتیک بود اما از آنجایی که خستگی ایجاد نمی‏کند و بهتر است مطالعات مشابه تحت اعمال نیروی سیکلیک انجام شود.

در مطالعه حاضر مشابه سایر مطالعات(8و7) نمونه‏ها با سمان رزینی روی دای‏ها سمان شدند ولی اینکه باند چقدر می‏تواند روی استحکام شکست اثرگذار باشد، در این مطالعه قابل بررسی نبود.

درمان‏های سطحی در تمام نمونه‏ها یکسان و شامل اسیداچ با HF به علاوه کاربرد سایلن بر روی کرون‏های سرامیکی بر طبق دستور کارخانه سازنده انجام شد.

در مطالعه حاضر اثر دو درجه تقارب 6 و 12 درجه، را بر روی استحکام شکست کرون‏های تمام سرامیک بررسی شد. تفاوت این دو گروه از لحاظ آماری قابل توجه بود و گروه با تقارب 12 درجه استحکام بیشتری را نشان داد. شاید علت این پدیده تغییر نوع نیروهای وارد بر سرامیک باشد. ممکن است با افزایش درجه تقارب نیروی وارده به نیروی فشاری نزدیک‏تر شود و از آنجا که استحکام سرامیک در برابر نیروی فشاری بیشتر است میزان استحکام شکست با افزایش درجه تقارب افزایش یابد.

 مطالعات متعددی اثر درجه تقارب را بر روی استحکام شکست بریج‏های تمام سرامیک ارزیابی کرده‏اند.

گرامی پناه و همکاران اثر دو درجه تقارب 12 و 22 درجه را بر روی استحکام شکست بریج‏های سه واحدی تمام سرامیک IPS2 ارزیابی کردند. ایشان مشاهده کردند که استحکام شکست با افزایش زاویه تقارب افزایش می‏یابد که دلیل آن را افزایش ضخامت کور ناشی از افزایش درجه تقارب در ناحیه Connector عنوان کردند.(14) ولی در مطالعه حاضر افزایش ضخامت کور ناشی از افزایش تقارب علت افزایش استحکام نبود و استحکام شکست در دو ضخامت کوپینگ mm6/0 و 6/0 به علاوه ضخامت ناشی از تفاوت زاویه تراش از 6 درجه به 12 درجه از لحاظ آماری تفاوتی نداشت. اگرچه این امکان وجود دارد که ضخامت بیشتر ونیر در گروه با ضخامت کوپینگ کمتر (mm 6/0) عامل افزایش استحکام تا حد ضخامت کوپینگ بیشتر بوده باشد ولی تفاوتی بین دو گروه با تقارب 12 درجه و ضخامت‏های مختلف کور و ونیر دیده نشد.

Friedlander نیز رستوریشن‏های Dicor ساخته شده بر روی تراش‏های با تقارب ˚20 را قوی‏تر از ˚10 دانسته است.(15)

Doyle نیز مشاهده کرد که رستوریشن‏های تمام سرامیک ساخته شده از گلاس سرامیک Dicor با زاویه تقارب ˚15 مستحکم‏تر از ˚5 است. وی علت این استحکام بیشتر را افزایش ضخامت سرامیک ناشی از افزایش درجه تیپر عنوان کرده است.(16)

ولی  Sobrinhoو همکارانش اثر دو درجه تقارب 8 و 16 درجه را بر روی استحکام شکست روکش‏های تمام سرامیک Inceram ارزیابی کردند. برخلاف نتیجه مطالعه حاضر ایشان مشاهده کردند که تغییر درجه تقارب در این دو محدوده بر روی استحکام شکست اثری ندارد که شاید علت آن استحکام بالای سرامیک Inceram در مقایسه با e.max باشد که این تفاوت اندک در ضخامت کوپینگ بر روی استحکام آن اثر قابل توجهی نداشت.(17و7)

در مطالعه حاضر اثر دو ضخامت متفاوت کوپینگ و دو ضخامت ونیر ناشی از تغییر درجه تقارب تراش بر روی استحکام شکست کرون e.max ارزیابی شد.

نتایج نشان داد که افزایش ضخامت کوپینگ و به تبع آن کاهش ضخامت ونیر و برعکس، بر روی استحکام شکست بی‏تأثیر است. می‏توان توصیه کرد در صورتی که ضخامت بیشتر کوپینگ منجر به کاهش ترانسلوسنسی کرون شود از ضخامت کمتر کوپینگ با استحکام یکسان استفاده کرد.

در مطالعات  مختلف اثر  ضخامت‏های کوپینگ و ونیر

بر روی استحکام رستوریشن‏های تمام سرامیکی بررسی شده است.

Shirakura و همکارش اثر دو ضخامت مختلف ونیر و کور را بر استحکام رستوریشن‏های Procera بررسی کردند. یکی از گروه‏ها شامل ضخامت اکلوزال کور mm5/2 و ونیر اکلوزال mm2 و گروه دیگر شامل ضخامت اکلوزال کور mm5/0 و ونیر mm4 بود. این دو گروه از لحاظ استحکام تفاوت قابل توجهی نداشتند.(18) در مطالعه حاضر نیز نتیجه مشابهی به دست آمد که شاید علت آن استحکام بالای این سرامیک‏ها و عدم تاثیرپذیری از تغییر اندک در ضخامت باشد.(19)

Webber نیز درمطالعه‏ای بر روی روکش‏های Procera با ضخامت ثابت کور mm6/0 و دو ضخامت ونیر 4/0 و 9/0mm و روکش‏های Inceram (گروه شاهد) با ضخامت کور mm6/0 و با ضخامت ونیر mm9/0، به نتایج مشابهی دست یافت که تفاوت در ضخامت ونیر آگزیال بر روی استحکام شکست کرون‏های Procera بی‏تأثیر است.(8)

در مطالعه حاضر از بین دو متغیر درجه تقارب و ضخامت کوپینگ تنها درجه تقارب بر روی استحکام شکست اثرگذار بود. علت این پدیده با تغییر ضخامت کور یا ونیر توجیه‏پذیر نیست چون نتایج آماری نشان داد که ضخامت این دو بی‏تأثیر است و شاید علت آن همانطور که قبلاً ذکر شد تغییر نحوه اعمال نیروها بر روی سرامیک ناشی از تغییر درجه تقارب باشد.

سرامیک e.max در قیاس با سرامیک‏های با استحکام بالا مثل Procera و Inceram به طور قابل توجهی استحکام کمتری دارد و شاید به همین دلیل برخلاف مطالعات قبلی تغییر اندک در درجه تقارب اثر قابل توجهی بر استحکام آن گذاشته باشد.(8و7)

تیپر شدن  بیش از حد تراش  در دندان‏های  خلفی  به

علت دید و دسترسی کم یکی از خطاهای رایج است که منجر به کاهش گیر و مقاومت تراش می‏شود ولی از آنجا که خلف دهان محل اعمال نیروهای سنگین اکلوزالی است، به نظر می‏رسد این افزایش تیپر از جهت افزایش استحکام به نفع رستوریشن تمام سرامیک باشد.

 نتیجه گیری

نتایج این مطالعه نشان داد که در رستوریشن‏های تمام سرامیک ساخته شده از IPS e.max:

  • ·        تفاوتی در استحکام شکست بین دو ضخامت مختلف کوپینگ وجود نداشت.
  • ·        درجه تقارب بر روی استحکام اثر قابل توجهی داشت و با افزایش درجه تقارب از 6 به 12 درجه استحکام به طور قابل توجهی افزایش یافت.

تشکر و قدردانی

این مطالعه در دانشکده دندانپزشکی همدان انجام گرفت. از جناب آقای دکتر مقیم بیگی که در مشاوره‏های آماری ما را یاری کردند صمیمانه تقدیر و تشکر می‏کنیم.

  1. Anusavice J. Science of Dental Material. 11th ed. St Louis: Mosby Co; 2003. P. 655-721.
  2. Mcclean W. The Science and Art of Dental Ceramics. St Louis: Mosby Co; 1980. P. 88-9.
  3. Tan K, Lang NP, Pjetursson BE, Chan ES. A systematic review of the survival & complication rates of fixed partial denture after an observation period of at least 5 years. Clin Oral Implants Res 2004; 15(6): 654-66.
  4. Rosensteil LF. Contemporary Fixed Prosthodontics. 3rd ed. St. Louis: Mosby Co; 2006. P. 643-71.
  5. Kelly JR, Tesk JA, Sorensen JA. Failure of all-ceramic fixed partial dentures in vitro and in vivo: Analysis and modeling. J Dent Res 1995; 74(6): 1253-8.
  6. Wakabayashi N, Anusavice KJ. Crack initiation mode in bilayered alumina porcelain disk as a function of core veneer thickness ratio and supporting substrate stiffness. J Dent Res 2000; 79(6): 1398-1404.
  7. Sobrinho CL, Consani S, Knowles JC. Effect of convergence angle and luting agent on the fracture strength of In Ceram crowns. J Mater Sci 1999; 10(8): 493-6.
  8. Webber B, McDonald A, Knowles J. An in vitro study of the compressive load at fracture of Procera AllCeram crowns with varying thickness of veneer porcelain. J Prosthet Dent 2003; 89(2): 154-60.
  9. Janal R, Zavanelli R. Design features of a three-dimensional molar crown and related maximum principal stress. A finite element model study. Dent Mater 2010; 26(2): 156-63.
  10. Stappert CF, Att W, Gerds T, Strub JR. Fracture resistance of different partial coverage ceramic molar restoration: An in vitro investigation. J Am Dent Assoc 2006; 137(4): 514-22.
  11. Heintze SD, Cavalleri A, Zellweger G. Fracture frequency of all ceramic crowns during dynamic loading in a chewing simulator using different loading and luting protocols. Dent Mater 2008; 24(10): 1352-61.
  12. Wolfart S, Eschbach S, Scherrer S, Kern M. Clinical outcome of three unit Lithia dissilicate glass ceramic FPD (up to 8 years results). Dent Mater 2009; 25(9): 63-71.
  13. Scherrer SS, De Rijk WG. The fracture resistance of all-ceramic crowns on supporting structures with different elastic moduli. Int J Prosthodont 1993; 6(5): 462.
  14. Gerami-Panah, Jalali, Sedighpour. Effect of abutment taper on the fracture resistance of all-ceramic three-unit bridges. Shiraz University of Medical Sciences Journal of Dentistry 2005; 2(4): 159-67. (Persian)
  15. Friedlander LD, Munoz CA, Goodacre CJ, Doyle MG, Moore BK. The effect of tooth preparation design on the breaking strength of Dicor crowns: Part 1. Int J Prosthodont 1990; 3(3): 341-8.
  16. Doyle MG, Goodacre CJ, Munoz CA, Andres CJ. The effect of tooth preparation design on the breaking strength of Dicor crowns, Part 3. Int J Prosthodont 1990; 3(4): 327-40.
  17. Wagner WC, Chu TM. Biaxial flexural strength and indentation fracture three new dental core ceramics. J Prosthet Dent 1996; 76(2): 140-4.
  18. Shirakura A, Lee H, Geminiani A. The influence of veneering porcelain thickness of all-ceramic and metal ceramic crowns on failure resistance after cyclic loading. J Prosthet Dent 2009; 101(2): 119-27.
  19. Chen YM, Smales RJ, Yip KH, Sung WJ. Translucency and biaxial flexural strength of four ceramic core materials. Dental Mater 2008; 24(11): 1506-11.